قانون تجارت الکترونیکی

این قانون مجموعه اصول و قواعدی است که برای مبادله آسان و ایمن اطلاعات در واسط‌های الکترونیکی و با استفاده از سیستم‌های ارتباطی جدید به کار می‌رود. فصل دوم- تعاریف

الف- «داده‌پیام» ( Data Message ): هر نمادی از واقعه، اطلاعات یا مفهوم است که با وسایل الکترونیکی، نوری و یا فناوری‌های جدید اطلاعات تولید، ارسال، دریافت، ذخیره یا پردازش می‌شود. ب- «اصل ساز» ( Originator ): منشأ اصلی «‌داده‌پیام» است که «‌داده‌پیام» به وسیله او یا از طرف او تولید یا ارسال می‌شود اما شامل شخصی که در خصوص «داده‌پیام» به عنوان واسطه عمل می‌کند نخواهد شد. ج- «مخاطب» ( Addressee ): شخصی است که اصل ساز قصد دارد وی «‌داده‌پیام» را دریافت کند، اما شامل شخصی که در ارتباط با «‌داده‌پیام» به عنوان واسطه عمل می‌کند نخواهد شد. د- «ارجاع در داده‌پیام» ( Incorporation By Reference ): یعنی به منابعی خارج از «‌داده‌پیام» عطف شود که در صورت مطابقت با ماده (۱۸) این قانون جزئی از «‌داده‌پیام» محسوب می‌شود. ه‍- «تمامیت داده‌پیام» ( Integrity ): عبارت است از موجودیت کامل و بدون تغییر «‌داده‌پیام». اعمال ناشی از تصدی سیستم از قبیل ارسال، ذخیره یا نمایش اطلاعات که به طور معمول انجام می‌شود خدشه‌ای به تمامیت «‌داده‌پیام» وارد نمی‌کند. و- «سیستم یارانه‌ای» ( Computer System ): هر نوع دستگاه یا مجموعه‌ای از دستگاه‌های متصل سخت‌افزاری – نرم‌افزاری است که از طریق اجرای برنامه‌های پردازش خودکار «‌داده‌پیام» عمل می‌کند. ز- «سیستم اطلاعاتی» ( Information System ): سیستمی برای تولید (اصل سازی)، ارسال، دریافت، ذخیره یا پردازش «‌داده‌پیام» است. ح- «سیستم اطلاعاتی مطمئن» ( Secure Information System ): سیستم اطلاعاتی است که: ۱- به نحوی معقول در برابر سوءاستفاده و نفوذ محفوظ باشد. ۲- سطح معقولی از قابلیت دسترسی و تصدی صحیح را دارا باشد. ۳- به نحوی معقول متناسب با اهمیت کاری که انجام می‌دهد پیکربندی و سازماندهی شده باشد. ۴- موافق با رویه ایمن باشد. ط- «رویه ایمن» ( Secure Method ): رویه‌ای است برای تطبیق صحت ثبت «‌داده‌پیام»، منشأ و مقصد آن با تعیین تاریخ و برای یافتن هرگونه خطا یا تغییر در مبادله، محتوا و یا ذخیره‌سازی «‌داده‌پیام» از یک زمان خاص یک رویه ایمن ممکن است با استفاده از الگوریتم‌ها یا کدها، کلمات یا ارقام شناسایی، رمزنگاری، روش‌های تصدیق یا پاسخ برگشت و یا طرق ایمنی مشابه انجام شود. ی- «امضای الکترونیکی» ( Electronic Signature ): عبارت از هر نوع علامت منضم شده یا به نحو منطقی متصل شده به «‌داده‌پیام» است که برای شناسایی امضا کننده «‌داده‌پیام» مورد استفاده قرار می‌گیرد. ک- « ‌ امضای الکترونیکی مطمئن» ( Secure/Enhanced/Advanced Electronic Signature ): هر امضای الکترونیکی است که مطابق با ماده (۱۰) این قانون باشد. ل- « ‌ امضا کننده» ( Signatory ): هر شخص یا قائم‌مقام وی که امضای الکترونیکی تولید می‌کند. م- «شخص» ( Person ): اعم است از شخص حقیقی و حقوقی و یا سیستم‌های رایانه‌ای تحت کنترل آنان. ن- «معقول»، (سنجش عقلانی) ( Reasonableness Test ): با توجه به اوضاع و احوال مبادله «‌داده‌پیام» از جمله: طبیعت مبادله، مهارت و موقعیت طرفین، حجم مبادلات طرفین در موارد مشابه، در دسترس بودن گزینه‌های پیشنهادی و رد آن گزینه‌ها از جانب هر یک از طرفین، هزینه گزینه‌های پیشنهادی، عرف و روش‌های معمول و مورد استفاده در این نوع مبادلات، ارزیابی می‌شود. س- «مصرف‌کننده» ( Consumer ): هر شخصی است که به منظوری جز تجارت یا شغل حرفه‌ای اقدام می‌کند. ع- «تأمین‌کننده» ( Supplier ): عبارت از شخصی است که بنا به اهلیت تجاری، صنفی یا حرفه‌ای فعالیت می‌کند. ف- «وسایل ارتباط از راه دور» ( Means Of Distance Communication ): عبارت از هر نوع وسیله‌ای است که بدون حضور فیزیکی همزمان تأمین‌کننده و مصرف‌کننده جهت فروش کالا و خدمات استفاده می‌شود. ص- «عقد از راه دور» ( Distance Contract ): ایجاب و قبول راجع به کالاها و خدمات بین تأمین‌کننده و مصرف‌کننده با استفاده از وسایل ارتباط از راه دور است. ق- «واسط بادوام» ( Durable Medium ): یعنی وسایلی که به موجب آن مصرف‌کننده بتواند شخصاً «‌داده‌پیام» های مربوطه را بر روی آن ذخیره کند از جمله شامل فلاپی دیسک، دیسک فشرده، دیسک سخت و یا پست الکترونیکی مصرف‌کننده. ر- «داده‌پیام‌های شخصی» ( Private Data ): یعنی «‌داده‌پیام» های مربوط به یک شخص حقیقی (موضوع «داده» (Data Subject)) مشخص و معین. فصل سوم- تفسیر قانون

در تفسیر این قانون همیشه باید به خصوصیت بین‌المللی، ضرورت توسعه هماهنگی بین کشورها در کاربرد آن و رعایت لزوم حسن نیت توجه کرد.

در مواقع سکوت و یا ابهام باب اول این قانون، محاکم قضایی باید بر اساس سایر قوانین موضوعه و رعایت چهارچوب فصول و مواد مندرج در این قانون، قضاوت نمایند. فصل چهارم- اعتبار قراردادهای خصوصی

هرگونه تغییر در تولید، ارسال، دریافت، ذخیره و یا پردازش داده‌پیام با توافق و قرارداد خاص طرفین معتبر است. مبحث دوم- در احکام «‌داده‌پیام»- نوشته، امضای اصل

هرگاه وجود یک نوشته از نظر قانون لازم باشد، «‌داده‌پیام» در حکم نوشته است مگر در موارد زیر: ‌الف- اسناد مالکیت اموال غیرمنقول. ب- فروش مواد دارویی به مصرف‌کنندگان نهایی. ج- اعلام، اخطار، هشدار و یا عبارات مشابهی که دستور خاصی برای استفاده کالا صادر می‌کند و یا از به کارگیری روش‌های خاصی به صورت فعل یا ترک فعل منع می‌کند.

هرگاه قانون، وجود امضا را لازم بداند امضای الکترونیکی مکفی است.

هرگاه قانون لازم بداند که اطلاعات به صورت اصل ارائه یا نگهداری شود، این امر با نگهداری و ارائه اطلاعات به صورت داده‌پیام نیز در صورت وجود شرایط زیر امکان‌پذیر می‌باشد: الف- اطلاعات مورد نظر قابل دسترسی بوده و امکان استفاده در صورت رجوع بعدی فراهم باشد. ب- داده‌پیام به همان قالبی (‌فرمتی) که تولید، ارسال و یا دریافت شده و یا به قالبی که دقیقاً نمایشگر اطلاعاتی باشد که تولید، ارسال و یا دریافت شده، نگهداری شود. ج- اطلاعاتی که مشخص‌کننده مبدأ، مقصد، زمان ارسال و زمان دریافت داده‌پیام می‌باشند نیز در صورت وجود نگهداری شوند. د- شرایط دیگری که هر نهاد، سازمان، دستگاه دولتی و یا وزارتخانه در خصوص نگهداری داده‌پیام مرتبط با حوزه مسؤولیت خود مقرر نموده فراهم شده باشد.

هرگاه شرایطی به وجود آید که از مقطعی معین ارسال «‌داده‌پیام» خاتمه یافته و استفاده از اسناد کاغذی جایگزین آن شود سند کاغذی که تحت این شرایط صادر می‌شود باید به طور صریح ختم تبادل «داده‌پیام» را اعلام کند. جایگزینی اسناد کاغذی به جای «‌داده‌پیام» اثری بر حقوق و تعهدات قبلی طرفین نخواهد داشت. مبحث سوم- «داده‌پیام» مطمئن فصل اول- امضا و سابقه الکترونیکی مطمئن

امضای الکترونیکی مطمئن باید دارای شرایط زیر باشد: الف- نسبت به امضا کننده منحصر به فرد باشد. ب- هویت امضا کننده «‌داده‌پیام» را معلوم نماید. ج- به وسیله امضا کننده و یا تحت اراده انحصاری وی صادر شده باشد. د- به نحوی به یک «‌داده‌پیام» متصل شود که هر تغییری در آن «‌داده‌پیام» قابل تشخیص و کشف باشد.